Μια πολυκατοικία στο ιστορικό κέντρο της Πάτρας έχει μετατραπεί σε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ συνιδιοκτητών, με αφορμή το χρώμα των παραθυρόφυλλων. Οι δύο πλευρές έχουν ήδη ανταλλάξει εξώδικα και όλα δείχνουν πως η υπόθεση θα καταλήξει στα δικαστήρια, αναδεικνύοντας πόσο εύθραυστες μπορούν να γίνουν οι σχέσεις συνιδιοκτησίας.
Του Γιώργου Καρβουνιάρη
Μια υπόθεση που ξεκίνησε από κάτι φαινομενικά απλό, την αλλαγή παραθυρόφυλλων σε πολυκατοικία του ιστορικού κέντρου της Πάτρας, εξελίσσεται πλέον σε ανοιχτή αντιπαράθεση μεταξύ συνιδιοκτητών, με εξώδικα να έχουν ήδη ανταλλαγεί και τη δικαστική οδό να διαγράφεται ως το επόμενο βήμα.
Το κτίριο βρίσκεται σε έναν από τους πλέον ιστορικούς δρόμους της πόλης, σε περιοχή όπου οι κάτοικοι επιδιώκουν εδώ και χρόνια να διατηρήσουν την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του κέντρου. Η αισθητική εικόνα των κτιρίων αποτελεί σημείο αναφοράς για τη γειτονιά, στοιχείο που εξηγεί και την ένταση των αντιδράσεων όταν προέκυψε παρέμβαση που θεωρήθηκε ασύμβατη με τον χαρακτήρα της περιοχής.
Πώς ξεκίνησαν όλα
Σύμφωνα με πληροφορίες, πριν από αρκετούς μήνες οι ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων συζήτησαν την αντικατάσταση των παλαιών παραθυρόφυλλων, λόγω φθορών που είχαν προκύψει με τον χρόνο αλλά και της ανάγκης αισθητικής αναβάθμισης. Οι συνιδιοκτήτες φέρονται να είχαν καταλήξει σε κοινή κατεύθυνση ως προς τον χρωματισμό, ώστε να διατηρηθεί ενιαία η εικόνα της πρόσοψης.
Η κατάσταση άλλαξε όταν μία ιδιοκτήτρια προχώρησε μόνη της στην αντικατάσταση των δικών της παραθυρόφυλλων, επιλέγοντας διαφορετικό χρώμα από αυτό που, κατά τους υπόλοιπους συνιδιοκτήτες, είχε συμφωνηθεί. Η κίνηση αυτή προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις, με τους υπόλοιπους ιδιοκτήτες να υποστηρίζουν ότι αλλοιώνεται η συνολική εικόνα του κτιρίου. Η ιδιοκτήτρια, από την πλευρά της, θεωρεί ότι είχε κάθε δικαίωμα να προχωρήσει στην επιλογή που επιθυμούσε, καθώς δεν είχε ληφθεί δεσμευτική απόφαση γενικής συνέλευσης που να την υποχρεώνει.
Εκεί ακριβώς εντοπίζεται ο πυρήνας της διαφοράς. Από τη μία πλευρά προβάλλεται το επιχείρημα της προφορικής συμφωνίας και της κοινής αντίληψης για την αισθητική του κτιρίου. Από την άλλη, το επιχείρημα ότι δεν υπήρξε επίσημη απόφαση συνέλευσης με τα προβλεπόμενα πρακτικά, ικανή να δεσμεύσει όλους τους συνιδιοκτήτες.
Το κλίμα στην πολυκατοικία έχει επιβαρυνθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες. Οι σχέσεις ανάμεσα σε ενοίκους και ιδιοκτήτες έχουν διαταραχθεί, ενώ οι συζητήσεις για το θέμα έχουν επεκταθεί και εκτός του κτιρίου, προκαλώντας ενδιαφέρον στην τοπική κοινωνία. Πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση αναφέρουν ότι έχουν ήδη σταλεί εξώδικες διαμαρτυρίες, με τις δύο πλευρές να παραμένουν προσηλωμένες στις θέσεις τους, χωρίς να έχει βρεθεί κοινός τόπος συνεννόησης.
Τι λένε οι νομικοί κύκλοι
Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι σε αντίστοιχες υποθέσεις καθοριστικό ρόλο παίζουν ο κανονισμός της πολυκατοικίας, οι αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων και τυχόν ειδικές διατάξεις που αφορούν κτίρια σε ιστορικά ή προστατευόμενα τμήματα των πόλεων. Κάθε υπόθεση εξετάζεται ξεχωριστά, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά και τα διαθέσιμα έγγραφα, γεγονός που καθιστά δυσχερή την πρόβλεψη της τελικής έκβασης πριν αυτή φτάσει στα δικαστήρια.
Ιδιαίτερο στοιχείο της υπόθεσης αποτελεί το γεγονός ότι δεν πρόκειται για σοβαρή κατασκευαστική παρέμβαση ή ζήτημα κοινόχρηστων χώρων, αλλά για το χρώμα των παραθυρόφυλλων. Παρά τούτο, η αισθητική των όψεων παραμένει διαχρονικά ένα από τα συχνότερα πεδία αντιπαράθεσης στις πολυκατοικίες, ιδίως σε κτίρια με έντονο ιστορικό και αρχιτεκτονικό αποτύπωμα.
Αντιδράσεις στη γειτονιά
Κάτοικοι της περιοχής παρακολουθούν με ενδιαφέρον την εξέλιξη, επισημαίνοντας ότι το ιστορικό κέντρο της Πάτρας χρειάζεται περισσότερη φροντίδα και προστασία, καθώς η εικόνα των κτιρίων αποτελεί κομμάτι της ταυτότητας της πόλης. Άλλοι, ωστόσο, θεωρούν υπερβολική τη διάσταση που έχει λάβει η υπόθεση, σημειώνοντας ότι η συνεννόηση θα μπορούσε να δώσει λύση χωρίς δικαστική εμπλοκή, καθώς η καθημερινότητα στις πολυκατοικίες απαιτεί συχνά συμβιβασμούς και αμοιβαία κατανόηση.
Παρά τις προσπάθειες που, σύμφωνα με πληροφορίες, έγιναν το τελευταίο διάστημα ώστε να πέσουν οι τόνοι, η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει μεγάλη. Οι εξώδικες κινήσεις δείχνουν ότι η αντιπαράθεση έχει περάσει σε άλλο επίπεδο, με όλα τα δεδομένα να συγκλίνουν στο ότι το επόμενο κεφάλαιο θα γραφτεί στις δικαστικές αίθουσες.
Μια διαφωνία που ξεκίνησε από το χρώμα λίγων παραθυρόφυλλων κινδυνεύει έτσι να μετατραπεί σε πολυετή δικαστική διαμάχη, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά πόσο εύθραυστες μπορούν να αποδειχθούν οι ισορροπίες στις σχέσεις συνιδιοκτησίας. Η υπόθεση αναμένεται να απασχολήσει τη δικαιοσύνη τους επόμενους μήνες, με τους κατοίκους της γειτονιάς να παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη, καθώς η έκβασή της ενδέχεται να αποτελέσει προηγούμενο για ανάλογες διαφορές σε άλλα κτίρια του ιστορικού κέντρου της πόλης.
Τι προβλέπει ο νόμος για τις προσόψεις
Σε πολυκατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές ιστορικού ή αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος, οι παρεμβάσεις στις όψεις δεν αφορούν αποκλειστικά τους μεμονωμένους ιδιοκτήτες, ακόμη κι όταν πρόκειται για στοιχεία εντός του διαμερίσματός τους, όπως τα παραθυρόφυλλα.
Ο κανονισμός της πολυκατοικίας, όταν προβλέπει ρητά ζητήματα αισθητικής ομοιομορφίας, μπορεί να δεσμεύει όλους τους συνιδιοκτήτες, ανεξαρτήτως προσωπικής προτίμησης. Απουσία τέτοιας πρόβλεψης, κρίσιμο ρόλο παίζει η ύπαρξη ή μη επίσημης απόφασης γενικής συνέλευσης με τα προβλεπόμενα πρακτικά, νομίμως συνταγμένα και κοινοποιημένα σε όλους τους ενδιαφερόμενους ιδιοκτήτες του κτιρίου.
Προφορικές συνεννοήσεις, όσο κι αν θεωρούνται δεσμευτικές από τη μία πλευρά, συχνά δεν αρκούν από μόνες τους για να στηρίξουν ν ομικά μια αξίωση ενώπιον δικαστηρίου, ιδίως όταν απουσιάζουν έγγραφα ή μάρτυρες που να τεκμηριώνουν τη συμφωνία. Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ιστορικά διατηρητέες, ενδέχεται να ισχύουν επιπλέον ειδικές πολεοδομικές διατάξεις που περιορίζουν το περιθώριο ελεύθερης επιλογής των ιδιοκτητών ως προς χρώματα και υλικά, ανεξαρτήτως εσωτερικών συμφωνιών μεταξύ των συνιδιοκτητών του κτιρίου.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η τελική απόφαση συχνά εξαρτάται από τον συνδυασμό ιδιωτικού δικαίου και πολεοδομικής νομοθεσίας, κάτι που καθιστά την έκβαση δυσπρόβλεπτη πριν από τη δικαστική κρίση. Για τον λόγο αυτό, νομικοί συνιστούν την έγκαιρη σύνταξη σαφούς κανονισμού πολυκατοικίας, ώστε να αποφεύγονται μακροχρόνιες και δαπανηρές αντιδικίες μεταξύ γειτόνων.
*Δημοσιεύτηκε στον Νεολόγο Πατρών.