Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης έχουν κηρυχθεί οι περιοχές λόγω της σοβαρής έλλειψης νερού, με τις τοπικές αρχές να επισπεύδουν έργα αφαλάτωσης και περιορισμούς στην άρδευση για τη διασφάλιση της ύδρευσης.
Με το οξύ πρόβλημα της λειψυδρίας που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νησιά ασχολείται σε εκτενές δημοσίευμά του το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters. Η κλιματική αλλαγή, η οποία εκδηλώνεται με υψηλότερες θερμοκρασίες και αβέβαιες βροχοπτώσεις, σε συνδυασμό με την κατακόρυφη αύξηση της κατανάλωσης κατά τη θερινή τουριστική περίοδο, έχει φέρει επτά νησιά του Αιγαίου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Οι δημοτικές αρχές των πληγέντων νησιών βρίσκονται σε διαρκή ετοιμότητα, επιταχύνοντας τα έργα αφαλάτωσης και επιβάλλοντας αυστηρούς περιορισμούς στην άρδευση. Παράλληλα, έντονος είναι ο προβληματισμός για το αν οι βροχοπτώσεις του επόμενου χειμώνα θα επαρκέσουν για την κάλυψη των αναγκών των μόνιμων κατοίκων και των χιλιάδων τουριστών.
Η Αστυπάλαια στο επίκεντρο της κρίσης
Χαρακτηριστική περίπτωση της υδατικής κρίσης αποτελεί η Αστυπάλαια, η οποία βιώνει τη δεύτερη πιο ξηρή χρονιά της από το 2020. Το νησί βασίζεται σχεδόν εξολοκλήρου στο εμφιαλωμένο νερό για πόση, καθώς δεν ευνοήθηκε από τις βροχοπτώσεις του περασμένου χειμώνα.
«Αν συγκεντρώναμε όλη τη βροχή που έπεσε μέσα στη χρονιά, το ύψος του νερού θα έφτανε μόλις τα 2,5 εκατοστά», δήλωσε στο Reuters ο δήμαρχος του νησιού, Νίκος Κομηνέας. Η τεχνητή λίμνη, που αποτελεί τη βασική δεξαμενή νερού για τη Χώρα και το Λιβάδι, έχει πλέον περιοριστεί στο ένα έκτο της συνολικής της χωρητικότητας, διαθέτοντας περίπου 150.000 κυβικά μέτρα. Με την ημερήσια κατανάλωση να αγγίζει τα 900 κυβικά μέτρα, τα αποθέματα αυτά επαρκούν για περίπου πεντέμισι μήνες.
Πλήγμα για τον αγροτικό τομέα
Η έλλειψη νερού έχει ήδη προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στον πρωτογενή τομέα. Από τον Απρίλιο, οι τοπικές αρχές διέκοψαν την παροχή νερού από την τεχνητή λίμνη προς τις καλλιέργειες, δίνοντας απόλυτη προτεραιότητα στην ύδρευση του πληθυσμού.
Οι αγρότες αναγκάζονται να στραφούν σε ιδιωτικά πηγάδια με υφάλμυρο νερό, το οποίο καταστρέφει τις καλλιέργειές τους. «Αν δεν βρέξει, δεν θα φυτέψω τίποτα», ανέφερε χαρακτηριστικά η 71χρονη αγρότισσα Ευδοκία Παλατιανού, περιγράφοντας το μέγεθος του προβλήματος.
Η πίεση του τουρισμού και τα έκτακτα μέτρα
Το πρόβλημα διογκώνεται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, καθώς ο πληθυσμός της Αστυπάλαιας αυξάνεται κατακόρυφα, από 1.400 μόνιμους κατοίκους σε περισσότερους από 7.000 επισκέπτες.
Για την αντιμετώπιση της κατάστασης, το νησί κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τον Μάιο, γεγονός που επέτρεψε την ταχεία εγκατάσταση μιας προσωρινής μονάδας αφαλάτωσης δυναμικότητας 600 κυβικών μέτρων ημερησίως. Λόγω των αυξημένων αναγκών, τοποθετείται και δεύτερη προσωρινή μονάδα, ενώ μια μόνιμη εγκατάσταση αναμένεται να λειτουργήσει έως το τέλος του έτους. Παράλληλα, η άρδευση των καλλιεργειών παραμένει απαγορευμένη έως το φθινόπωρο.
Ήδη από τον Ιούνιο, ο χάρτης του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ξηρασίας Copernicus κατέταξε την Αστυπάλαια στις περιοχές με έντονα σημάδια ξηρασίας. Παρά τις παρεμβάσεις, η ανησυχία για το μέλλον παραμένει διάχυτη, με τις τοπικές αρχές να υπογραμμίζουν ότι η διαχείριση των υδάτων αποτελεί πλέον μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη νησιωτική Ελλάδα.